niedziela, 16 września 2012

Czy lekarze i pielęgniarki powinni zakładać Niebieską Kartę?


Odpowiedź na takie pytanie wydaje się prosta i oczywista, zwłaszcza biorąc pod uwagę przepisy prawa i ustawę o przemocy w rodzinie. Jednak ani lekarze, ani pielęgniarki nie wywiązują się z ustawowego obowiązku.

Dla przypomnienia: obowiązująca od 1.8.2010 r. nowelizacja ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (ustawa z 10.6.2010 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. Nr 125, poz. 842), wprowadziła do ustawy art. 9d dotyczący procedury zakładania „Niebieskiej Karty”, art. 9a na podstawie, którego tworzy się zespoły interdyscyplinarne w skład, których wchodzi m.in. przedstawiciel ochrony zdrowia, umożliwiła również m.in. uzyskanie bezpłatnego badania lekarskiego oraz wydania bezpłatnego zaświadczenia lekarskiego, które potwierdza stosowanie przemocy w rodzinie (art. 3 ust. 1 pkt 5 tej ustawy). Zaświadczenie może wystawić m.in. lekarz podstawowej opieki zdrowotnej. W art. 12 ustawodawca zobowiązał m.in. personel medyczny (lekarzy i pielęgniarki, ratownicy medyczni), który w związku z wykonywaniem swoich obowiązków zawodowych powzięły podejrzenie o popełnieniu ściganego z urzędu przestępstwa z użyciem przemocy w rodzinie do niezwłocznego zawiadomienia odpowiednich organów: Policji lub prokuratury.

Rzecznik Praw Dziecka wystosował w dniu 27.7.2012 r. do prezesa Naczelnej Rady Lekarskiej z apelem o podjęcie pilnych działań dyscyplinujących i uświadamiających lekarzy o nałożonym na nich prawnym obowiązku wszczynania procedury „Niebieskie Karty” w każdym przypadku ujawnienia przemocy w rodzinie.

W piśmie z 10.8.2010 r. Prezes NRL Maciej Hamankiewicz w odpowiedzi na list Rzecznika Praw Dziecka Marka Michalaka stwierdził, że „środowisko lekarskie dostrzega problem konieczności przeciwdziałania przemocy stosowanej zarówno wobec najmłodszych pacjentów, jak i wśród dorosłych oraz zapewnił Rzecznika Praw Dziecka, że każdy lekarz i lekarz dentysta poczuwa się do obowiązku pomocy bitym dzieciom, a samorząd lekarski wielokrotnie przypominał o problemie stwierdzania aktów przemocy m.in. na konferencjach poświęconych tym zagadnieniom, w których uczestniczyli lekarze różnych specjalności: Nie można podważyć zasadności powstania procedury »Niebieska Karta«”.

W praktyce wygląda to jednak inaczej i okazuje się, że wielu lekarzy, pielęgniarek i ratowników medycznych albo nie zna przepisów albo udaje, iż nie widzi przypadków gdy dziecko jest ofiarą przemocy czy to fizycznej czy psychicznej.

Również sami pracownicy medyczni przyznają, że nie wiedzą jak przeprowadzać procedurę Niebieskiej Karty. Powodem może być brak szkoleń z tego zakresu. W szkoleniach, które organizuje samorząd lub Policja najczęściej brakuje lekarzy rodzinnych, a to oni są pierwszymi, którzy stykają się z ofiarami przemocy w rodzinie.

Zobacz:
Art. 9d. ustawy Procedura „Niebieskiej Karty:

1. Podejmowanie interwencji w środowisku wobec rodziny dotkniętej przemocą odbywa się w oparciu o procedurę „Niebieskie Karty” i nie wymaga zgody osoby dotkniętej przemocą w rodzinie.

2. Procedura „Niebieskie Karty” obejmuje ogół czynności podejmowanych i realizowanych przez przedstawicieli jednostek organizacyjnych pomocy społecznej, gminnych komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, Policji, oświaty i ochrony zdrowia, w związku z uzasadnionym podejrzeniem zaistnienia przemocy w rodzinie.

3. Przedstawiciele podmiotów, o których mowa w ust. 2, realizują procedurę „Niebieskie Karty” w oparciu o zasadę współpracy i przekazują informacje o podjętych działaniach przewodniczącemu zespołu interdyscyplinarnego.

4. Wszczęcie procedury „Niebieskie Karty” następuje przez wypełnienie formularza „Niebieska Karta” w przypadku powzięcia, w toku prowadzonych czynności służbowych lub zawodowych, podejrzenia stosowania przemocy wobec członków rodziny lub w wyniku zgłoszenia dokonanego przez członka rodziny lub przez osobę będącą świadkiem przemocy w rodzinie.

Art. 12. Obowiązek zawiadomienia
1. Osoby, które w związku z wykonywaniem swoich obowiązków służbowych lub zawodowych powzięły podejrzenie o popełnieniu ściganego z urzędu przestępstwa z użyciem przemocy w rodzinie, niezwłocznie zawiadamiają o tym Policję lub prokuratora.

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 22.10.2010 r. w sprawie wzoru zaświadczenia lekarskiego o przyczynach i rodzaju uszkodzeń ciała związanych z użyciem przemocy w rodzinie, (Dz.U. Nr 201, poz. 1334) z załącznikiem

Od 18.10.2011 r. obowiązuje rozporządzenie Rady Ministrów z 13.9.2011 r. w sprawie procedury „Niebieskie Karty” oraz wzorów formularzy „Niebieska Karta” (Dz.U. Nr 209, poz. 1245).
§ 2.
1. Wszczęcie procedury następuje przez wypełnienie formularza „Niebieska Karta – A” przez przedstawiciela jednego z podmiotów wymienionych w
art. 9d ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, zwanej dalej „ustawą”, w obecności osoby, co do której istnieje podejrzenie, że jest dotknięta przemocą w rodzinie.

§ 5.
1. W przypadku podejrzenia stosowania przemocy w rodzinie wobec dziecka, czynności podejmowane i realizowane w ramach procedury, zwane dalej „działaniami”, przeprowadza się w obecności rodzica, opiekuna prawnego lub faktycznego.

2. Jeżeli osobami, wobec których istnieje podejrzenie, że stosują przemoc w rodzinie wobec dziecka, są rodzice, opiekunowie prawni lub faktyczni, działania z udziałem dziecka przeprowadza się w obecności pełnoletniej osoby najbliższej w rozumieniu
art. 115 § 11 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz.U. Nr 88, poz. 553, z późn. zm.), zwanej dalej „osobą najbliższą”.

3. Działania z udziałem dziecka, co do którego istnieje podejrzenie, że jest dotknięte przemocą w rodzinie, powinny być prowadzone w miarę możliwości w obecności psychologa.

§ 14.
1. W ramach procedury przedstawiciel ochrony zdrowia każdorazowo udziela osobie, co do której istnieje podejrzenie, że jest dotknięta przemocą w rodzinie, informacji o możliwościach uzyskania pomocy i wsparcia oraz o uprawnieniu do uzyskania bezpłatnego zaświadczenia lekarskiego o ustaleniu przyczyn i rodzaju uszkodzeń ciała związanych z użyciem przemocy w rodzinie.

2. Jeżeli stan zdrowia osoby, co do której istnieje podejrzenie, że jest dotknięta przemocą w rodzinie, wymaga przewiezienia jej do podmiotu leczniczego, formularz „Niebieska Karta – A” wypełnia przedstawiciel podmiotu leczniczego, do którego osoba ta została przewieziona.

3. Przedstawicielem ochrony zdrowia uprawnionym do działań jest osoba wykonująca zawód medyczny, w tym lekarz, pielęgniarka, położna i ratownik medyczny.

Czytaj też:

Wystąpienie generalne Rzecznika Praw Dziecka do Prezesa Naczelnej Rady Lekarskiej

Procedura "Niebieska Karta" - korespondencja z Rzecznikiem Praw Dziecka
RPD - Niebieska Karta 27.07.12.pdf (129.7 KB)

odpowiedź Prezesa NRL na pismo RPD z 27.07.12.pdf (129.8 KB)

na stronie ms.gov.pl:

Tekst Krajowego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie z załącznikami

Sprawozdania z realizacji Krajowego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie

Analiza i wnioski z realizacji przez wymiar sprawiedliwości Krajowego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz